Er is de laatste tijd veel te doen over de gevaren die het drinken van alcohol met zich meebrengen. Het advies van de Gezondheidsraad is thans dat ieder glas alcohol er al één teveel is en het niet (meer) drinken van alcohol lijkt inmiddels een ware trend geworden.

Wij speelden al langer met het idee onze gedachten hierover met u te delen - het kan immers nooit kwaad maatschappelijke trends eens kritisch tegen het licht te houden - toen wij op 17 juli jl. in de Volkskrant een ingezonden brief lazen die het eigenlijk precies verwoordde zoals wij erover dachten. Nou blijkt de schrijver daarvan, G.J. Veurink, ook nog eens een goede bekende van ons te zijn dus, met zijn toestemming, delen wij graag zijn woorden met u.

Bedoeling van het leven

Als wijnmaker en -liefhebber volg ik met interesse de artikelen en ingezonden brieven in deze krant over alcohol, naar aanleiding van het aangescherpte advies van de Gezondheidsraad. De boodschap is duidelijk: vanuit gezondheidsperspectief is minder alcohol altijd beter dan meer. Één glas is al teveel.

Ik wil daar iets tegenover zetten. Niet vanuit ontkenning van die cijfers, maar vanuit een andere vraag: wat is de bedoeling van ons leven?

De hele discussie gaat impliciet uit van de aanname dat het doel is om zo lang en gezond mogelijk te leven. Maximale levensduur als hoogste goed. Maar is dat waar we naar moeten streven? Of is een mensenleven vooral bedoeld om te worden geleefd: met smaak, verbinding en momenten die ertoe doen? En misschien nog belangrijker: aan wie is die keuze? Bijna alles wat het leven kleur geeft, brengt risico’s met zich mee.

Het veiligste is thuis blijven zitten. Ramen dicht. Gordijnen dicht. Een glas mineraalwater binnen handbereik. Achter de geraniums. Geen onnodige risico’s. Misschien word je zo wel honderd.

Maar niemand die ik ken verlangt naar dat leven. We accepteren bewust risico's: op de motor, in de bergen op ski's of hangend onder een parachute. Omdat het leven zónder weliswaar veiliger is, maar mét die ervaringen rijker.

Een mens is geen rationeel wezen dat uitsluitend optimaliseert op levensduur. Dat is ook nooit onze natuur geweest. We zoeken verbinding, schoonheid, rituelen en ontspanning. Dat zijn geen zwakheden, maar wezenlijke onderdelen van ons mens-zijn.

Misschien is het daarom niet verwonderlijk dat alcohol al duizenden jaren deel uitmaakt van vrijwel iedere menselijke cultuur: van bruiloften en begrafenissen tot een maaltijd met vrienden.

Niemand ontkent dat overmatig en chronisch alcoholgebruik schadelijk is. Maar het gelijkschakelen van een glas wijn bij de maaltijd met een gezondheidsrisico dat koste wat kost vermeden moet worden, mist iets wezenlijks.

Het gaat niet alleen om hoe lang we leven, maar ook hoe we leven. Een lange avond met vrienden, een goed glas bij een goede maaltijd, een moment van oprechte ontspanning: die waarde laat zich niet uitdrukken in maanden of jaren levensverwachting.

Als wijnmaker maak ik geen wijn om mensen langer te laten leven, maar om momenten wat extra kleur, verbinding en betekenis te geven. Misschien is een lang leven uiteindelijk niet het hoogste doel, maar de ruimte om werkelijk te leven.
G.J. Veurink, Paternopoli (Italië)